De overname in de praktijk

31 augustus 2012

DE OVERNAME IN DE PRAKTIJK

In het dagelijks leven sluiten wij vele, eenvoudige koopovereenkomsten. Wij kopen een brood, betalen de koopprijs en nemen het brood mee naar huis. Zolang wij van het brood niet ziek zijn geworden, is er doorgaans voor geen reden om terug te komen op de betaalde prijs en de transactie. Bij de koop van een onderneming (ik beperk mij in deze bijdrage tot de koop van aandelen) is dat anders, reden waarom koopcontracten worden opgesteld met ingewikkelde bepalingen over bijvoorbeeld aanpassingen van de koopprijs, garanties en vrijwaringen. De inhoud van dergelijke bepalingen hangt onder meer af van de gekozen overnamevariant: “locked box” of een overname op basis van zogenaamde “closing accounts”.

Locked box

Bij een locked box overname wordt de prijs van de aandelen gebaseerd op een historische boekhoudkundige situatie, bijvoorbeeld de laatste jaarrekening die eindigt op 31 december 2011. Laatst genoemde datum is dan de zogenaamde effectieve datum, vanaf wanneer de aandelen voor rekening en risico van de koper komen. Vaak wordt dan door de verkoper een rente bedongen over de koopprijs vanaf deze effectieve datum tot aan de datum van levering (“closing”). Aldus spreken partijen af een onderneming te verkopen en te kopen bij een koopprijs gebaseerd op een recente beschikbare balans met een rente vergoeding tot aan de closing. De winsten (of verliezen) na de balansdatum zijn dan voor de koper.

Het grote voordeel van een locked box overname is gelegen in het voorkomen van eindeloze discussies over de uiteindelijke koopprijs en andere geschillen die na de closing over de waardering van bepaalde activa en passiva op kunnen komen. De koper zal op zijn beurt in het koopcontract specifieke afspraken willen opnemen om te voorkomen dat er in de periode tussen de effectieve datum en de closing geldstromen vanuit de onderneming ontsnappen (de locked box) via uitkeringen aandeelhouders of directie. Alle andere geldbewegingen blijven in de onderneming en worden verondersteld geen invloed op de waarde te hebben.

Closing accounts

Bij een overname op basis van closing accounts spreken partijen af een onderneming te verkopen en te kopen met een koopprijs gebaseerd op een balanssituatie op een in de toekomst gelegen datum. In deze situatie hebben partijen onderhandeld over een koopprijs gebaseerd op de meest recente balans van de onderneming, waarna partijen na de closing een balans (de closing accounts) zullen opstellen om te controleren of de uitgangspunten nog steeds hetzelfde zijn. Op deze manier wordt de koper beschermd tegen extra schulden, aansprakelijkheden of verplichtingen die opkomen na de datum van de balans die de koper als uitgangspunt heeft gebruikt bij zijn waardering van zijn onderneming. In koopcontracten komen verschillende methoden van koopprijsaanpassingen voor, zoals een aanpassing op grond van het eigen vermogen, op basis van het werkkapitaal of op basis van resultaat. In alle gevallen dienen in het koopcontract bepalingen te worden opgenomen over de consequenties in geval de closing accounts afwijken van de balanssituatie waarvan partijen bij hun onderhandelingen zijn uitgegaan.

De rol van de adviseur

Bij een overname begeleiden diverse adviseurs hun klant en leveren zij diensten. Van Zeijl Bijl Aartsen Advocaten heeft gespecialiseerde advocaten die onderzoek (due diligence) doen, onderhandelen en contracten schrijven.

Voor meer informatie:

Frans Aartsen

aartsen@vanzeijlbijlaartsen.nl

T: 0341-420606

Meer weten?
Wij helpen u graag verder