Samenlevers zonder samenlevingscontract: hoe verdeel je de roerende zaken?

6 september 2017

De Nederlandse wet kent geen regeling die de juridische verhouding tussen samenwoners (zonder geregistreerd partnerschap en samenlevingsovereenkomst) regelt, zoals het huwelijksvermogensrecht dat voor echtgenoten of geregistreerde partners doet. Dit brengt mee dat het enkele feit dat partners samenwonen dit geen vermogensrechtelijke gevolgen heeft. Er ontstaat geen gemeenschap in de zin van artikel 3:166 BW van de door partners ter samenleving aangebrachte zaken en zolang de relatie voortduurt blijven hun vermogens gescheiden. Als de partners uiteen gaan, is dan vaak de vraag hoe hier mee om te gaan?

Juridisch: de bezitter van een goed wordt vermoed rechthebbende te zijn
Als partners uiteen gaan, vindt verdeling van vermogens in goederenrechtelijke zin alleen plaats als tussen partijen een gemeenschap is ontstaan. Bijvoorbeeld doordat gemeenschappelijke goederen zijn verworven.

Uitgangspunt in de wet is dat degene die een goed houdt, wordt vermoed dit voor zichzelf te houden en daarmee bezitter van het goed te zijn (artikel 3:109 BW). Anders gezegd: de bezitter van dat goed wordt vermoed een rechthebbende te zijn (artikel 3:119 BW). Dit vermoeden kan door de andere partij, zijnde niet de houder, worden weerlegd door aan te tonen dat slechts sprake is van houderschap voor een ander.

De praktijk
In de praktijk komt het vaak voor dat één van de twee partijen de gezamenlijke woning verlaat en een groot deel van de inboedel achterlaat. Vervolgens ontstaat een discussie over het eigendom van de aanwezige goederen in de voormalige gezamenlijke woning. Degene die in de woning is achtergebleven, kan dus stellen dat hij of zij de goederen onder zich houdt, dit voor zichzelf houdt en daarmee bezitter (rechthebbende) is van het goed. Het is dan aan de verlatende partij om aan te tonen dat er slechts sprake is van houderschap. Uitgangspunt is dat eigenaar is, degene aan wie de goederen geleverd zijn. Derhalve is niet alleen bepalend wie betaald heeft. Het is dus belangrijk om ook gedurende de samenleving een goede administratie bij te houden over de aanschaf, maar ook de levering van goederen. Het achteraf bewijzen dat een goed zowel betaald als geleverd is, is moeilijk.

Voor meer informatie:
Charlotte Gazendam
gazendam@vzba.nl
T: 0341- 420 606

Meer weten?
Wij helpen u graag verder