Huwelijk ongeldig omdat de juiste woorden niet zijn uitgesproken

Op 5 januari 2026 heeft de Rechtbank Overijssel, locatie Zwolle geoordeeld dat een huwelijksakte die in april 2025 in Zwolle was opgemaakt, juridisch niet tot stand is gekomen en daarom uit de registers van de burgerlijke stand moet worden verwijderd. 

In deze zaak heeft de officier van justitie aan de rechtbank verzocht om de ambtenaar van de burgerlijke stand te gelasten een huwelijksakte te laten doorhalen. De akte betrof een huwelijk dat in 2025 was voltrokken door een buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand (babs), een zogenaamde ‘eendagsbabs’. Tijdens de ceremonie was, naast de eendagsbabs, ook een trouwambtenaar van de gemeente Zwolle aanwezig.

Wettelijk kader
Op grond van artikel 1:67, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek (BW) moeten aanstaande echtgenoten ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand en in tegenwoordigheid van de getuigen verklaren, dat zij elkander aannemen tot echtgenoten en dat zij getrouw alle plichten zullen vervullen, die door de wet aan de huwelijkse staat worden verbonden. Door de verklaringen van de echtgenoten wordt het huwelijk gesloten.

Standpunten
De officier van justitie heeft gesteld dat de huwelijksakte van de man en de vrouw ten onrechte in de registers van de burgerlijke stand is opgenomen. De eendagsbabs heeft tijdens de ceremonie een tekst gebruikt die is geschreven met behulp van ChatGPT. Uit die tekst volgt dat partijen niet de verklaring zoals bedoeld artikel 1:67, eerste lid, BW hebben afgelegd. Volgens de officier van justitie is er daarom geen huwelijk tussen de man en de vrouw tot stand gekomen. De ambtenaar van de burgerlijke stand deelt dit standpunt van de officier van justitie.

De man en de vrouw kunnen zich niet vinden in het verzoek en willen graag dat het huwelijk in stand blijft. Zij bevestigen dat er een fout is gemaakt, maar deze ligt buiten hun verantwoordelijkheid. Zij waren in de veronderstelling dat het huwelijk op correcte wijze werd voltrokken. De man en de vrouw hechten grote emotionele waarde aan de oorspronkelijke trouwdatum en verzoeken de rechtbank daarom hen de gelegenheid te bieden om deze te houden of administratief erkend te krijgen als huwelijksdatum.

Het oordeel van de rechtbank
Voor het sluiten van een huwelijk is vereist dat de aanstaande echtgenoten de verklaring van artikel 1:67, eerste lid, BW afleggen. Als de verklaring niet is afgelegd, komt er geen huwelijk tot stand.

Omdat de man en de vrouw de ceremonie graag luchtig wilden houden, heeft de eendagsbabs een toespraak geschreven met behulp van ChatGPT. De toespraak luidde, voor zover hier relevant, als volgt:

“[man] beloof jij dat je vandaag, morgen en alle dagen die nog komen, naast [vrouw] wilt staan?

Om samen te lachen, samen te groeien, en elkaar lief te hebben- wat het leven ook brengt?

Wat is daarop jouw antwoord?

[vrouw], kies jij vandaag opnieuw voor [man]?

Om elkaar te blijven steunen, te blijven plagen, te blijven vast houden- ook als het leven tegenzit?

Wat is daarop jouw antwoord?

Dan verklaar ik jullie bij deze:

Niet alleen man en vrouw, maar bovenal een team, een gek stel, elkaars liefde en elkaars thuis!

Jullie mogen elkaar nu als eerste feliciteren met een zoen!

Afsluiting:

[vrouw] en [man] ,

Van harte gefeliciteerd.

Jullie zijn nu officieel: man en vrouw.”

De rechtbank heeft geoordeeld dat uit de hiervoor uitgeschreven toespraak blijkt dat de man en de vrouw de verklaring van artikel 1:67, eerste lid, BW niet hebben afgelegd. De man en de vrouw hebben dit schriftelijk en tijdens de mondelinge behandeling bevestigd. Naar het oordeel van de rechtbank biedt de verklaring die de man en de vrouw tijdens de ceremonie hebben uitgesproken onvoldoende aanknopingspunten om aan te nemen dat deze dezelfde strekking heeft als de verklaring als bedoeld in artikel 1:67, lid 1 BW.

Het gevolg is dat er geen huwelijk tussen de man en de vrouw tot stand is gekomen en de inschrijving in de registers van de burgerlijke stand moet worden doorgehaald.

Conclusie
Deze uitspraak benadrukt het belang van het strikt naleven van de formele wettelijke vereisten bij huwelijksvoltrekkingen en laat zien dat creatieve of alternatieve bewoordingen niet volstaan wanneer de wet duidelijk voorgeschreven teksten verlangt. 

Voor meer informatie
Tamara Putters
putters@vanzeijlbijlaartsen.nl
T: 0341-420606